مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم از ثبت بیش از ۳ هزار موقوفه با بیش از ۲۰ هزار رقبه در استان خبر داد و گفت: قم از نظر سنددار شدن موقوفات، با استثنای برخی موقوفات دارای تعارض، در جایگاه نخست کشور قرار دارد.
به گزارش ندای قم ،حجت الاسلام والمسلمین عباس اسکندری ظهر روز شنبه در نشست خبری به مناسبت هفته وقف، از تداوم گرایش مردم قم به سنت حسنه وقف خبر داد و اظهار کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون ۱۴ وقف جدید در استان به ثبت رسیده که ارزش تقریبی مجموع آنها به حدود ۲۵۰ میلیارد تومان میرسد.
وی با اشاره به اینکه مجموع مساحت این موقوفات جدید بیش از چهار هزار مترمربع است، افزود: با وجود شرایط و دشواریهای اقتصادی، مردم همچنان از فرهنگ وقف فاصله نگرفتهاند و با نیتهای گوناگون بخشی از دارایی خود را در مسیر خدمت به جامعه قرار میدهند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم ادامه داد: در میان واقفان موقوفات جدید، ۹ مرد و چهار زن حضور دارند که اموال خود را با نیتهای مختلف وقف کردهاند.
اسکندری با تأکید بر ضرورت توجه به اقتضائات روز جامعه در حوزه وقف، گفت: نیازهای امروز با گذشته تفاوتهایی پیدا کرده و ضروری است فرهنگ وقف نیز متناسب با نیازهای جدید جامعه جهتدهی شود.
وی افزود: اعتقاد ما بر این است که در کنار سایر نیازهای جامعه، باید بیش از گذشته به سمت وقف با نیت توسعه علم و تعمیق ایمان حرکت کنیم.
وقف باید پاسخگوی نیازهای امروز باشد
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم با بیان اینکه نمیتوان با نگاه صرفاً سنتی به موضوع وقف، انتظار ایفای نقش گسترده آن در حل مسائل امروز جامعه را داشت، اظهار کرد: نخستین گام، شناخت دقیق نیازهای جامعه و سپس هدایت ظرفیتهای وقف به سوی رفع این نیازهاست.
وی افزود: در دورههای مختلف تاریخی، واقفان متناسب با ضرورتهای زمان خود اقدام کردهاند و برای نمونه در مقاطعی که تأمین آب یکی از دغدغههای اساسی مردم بود، آبانبارهای متعددی در شهرها و روستاها ساخته و وقف شد.
اسکندری ادامه داد: در دورههای دیگر نیز ساخت مسجد، راه، پل، درمانگاه و بیمارستان مورد توجه واقفان قرار گرفت و این اقدامات بر اساس نیازهایی بود که جامعه در همان مقطع با آنها روبهرو بود.
وی تصریح کرد: امروز نیز باید نیازهای واقعی جامعه به درستی شناسایی شود تا وقف بتواند نقش مؤثرتری در رفع مشکلات و پشتیبانی از بخشهای مورد نیاز ایفا کند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم با اشاره به نقش اصحاب رسانه در این مسیر گفت: خبرنگاران و رسانهها میتوانند در معرفی نیازهای جدید جامعه و فرهنگسازی برای هدایت وقف به سمت این نیازها نقش مؤثری داشته باشند.
علم و ایمان دو نیاز مهم جامعه هستند
اسکندری توسعه علم و تعمیق ایمان را از جمله نیازهای مهم امروز جامعه دانست و اظهار کرد: کشور برای استمرار مسیر پیشرفت، تحقیق، پژوهش و خودکفایی نیازمند حمایت جدی از فعالیتهای علمی است.
وی با اشاره به تجربه دوران دفاع مقدس افزود: تجربه آن دوران نشان داد که کشور باید بتواند در حوزههای مختلف روی توان داخلی خود تکیه کند و جوانان و نیروهای مستعد کشور با تلاش و تحقیق توانستند مسیر دستیابی به توانمندیهای مختلف را دنبال کنند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم ادامه داد: پیشرفتهایی که در حوزههایی مانند فناوری هستهای، پزشکی و تجهیزات نظامی به دست آمده، حاصل تلاش و همت نیروهای متخصص و جوانانی است که مسیر تحقیق و خودکفایی را دنبال کردند.
وی گفت: در شرایط کنونی نیز بخشهایی از جامعه و حوزههای علمی نیازمند پشتیبانی هستند و وقف در صورت هدایت صحیح میتواند زمینه حمایت از فعالیتهای علمی، پژوهشی و فرهنگی را فراهم کند.
اسکندری افزود: اگر فرهنگ وقف با نیت گسترش علم در جامعه تقویت شود، پژوهشگران و فعالان علمی نیز برای ادامه مسیر فعالیتهای خود از پشتوانه بیشتری برخوردار خواهند شد.
تعمیق ایمان نیازمند حمایت و سرمایهگذاری است
وی در ادامه با اشاره به اهمیت تقویت بنیانهای اعتقادی در جامعه اظهار کرد: امروز بیش از گذشته به تعمیق ایمان در میان اقشار مختلف جامعه نیاز داریم و باید زمینه آشنایی جوانان و عموم مردم با معارف اسلامی، عبودیت، ارتباط با خداوند و احکام دینی فراهم شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم افزود: فعالیت در حوزه ایمان و معارف دینی نیز نیازمند تحقیق، پژوهش و تأمین منابع است و میتوان با فرهنگسازی مناسب، مردم را به وقف در این عرصه ترغیب کرد.
وی با اشاره به نقش ایمان در حضور و همراهی مردم در شرایط دشوار گفت: ظرفیتهای ایمانی جامعه همواره نقش مهمی در پشتیبانی مردم از کشور و عبور از شرایط مختلف داشته است.
اسکندری ادامه داد: رسانهها، مسئولان و مردم هر کدام میتوانند در توسعه این نگاه نقشآفرینی کنند و یکی از راهکارها، ایجاد صندوقهای وقف با نیتهای مشخص برای حمایت از توسعه علم و تعمیق ایمان است.
وی تأکید کرد: رسیدگی به نیازمندان و تأمین زیرساختهای مورد نیاز جامعه همچنان اهمیت دارد، اما نگاه به وقف باید آیندهمحور باشد و از این ظرفیت برای ساختن آینده جامعه نیز بهره گرفته شود.
وقف تنها برای نیازمندان نیست
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم با اشاره به برخی برداشتهای محدود درباره کارکرد وقف اظهار کرد: تصور عمومی نباید این باشد که همه موقوفات صرفاً برای کمک به فقرا و نیازمندان ایجاد شدهاند.
وی افزود: گرچه بخش قابل توجهی از موقوفات با نیت کمک به مستمندان شکل گرفته و متولیان نیز موظف به اجرای دقیق نیت واقف هستند، اما دامنه وقف بسیار گستردهتر از این موضوع است.
اسکندری گفت: در طول تاریخ افراد مختلف بیمارستان، دانشگاه، مدرسه، درمانگاه، راه و پل وقف کردهاند و خدمات حاصل از این موقوفات در اختیار عموم مردم قرار گرفته است.
وی ادامه داد: بسیاری از مردم در زندگی روزمره خود از خدمات و برکات موقوفات استفاده میکنند، بدون آنکه شاید اطلاع داشته باشند این خدمات از محل اموالی تأمین شده که در گذشته وقف شده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم تصریح کرد: خدمترسانی از محل موقوفات باید بدون منت انجام شود، چراکه مسئولان و دستاندرکاران این حوزه مالک اموال وقفی نیستند و وظیفه دارند اموال را بر اساس نیت واقف مدیریت و در مسیر تعیین شده هزینه کنند.
همه مردم میتوانند واقف باشند
اسکندری با بیان اینکه وقف منحصر به افراد دارای داراییهای کلان نیست، اظهار کرد: همه اقشار جامعه میتوانند در این سنت حسنه مشارکت داشته باشند و میزان دارایی افراد نباید مانعی برای ورود به عرصه وقف تلقی شود.
وی افزود: یکی از راهکارهای توسعه این فرهنگ، وقف مشارکتی است که در آن چند نفر میتوانند داراییهای خود را تجمیع و برای یک موضوع مشخص اقدام به ایجاد موقوفه کنند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم ادامه داد: برای نمونه، گروهی متشکل از ۱۰ یا ۱۵ نفر میتوانند سرمایههای خود را در کنار یکدیگر قرار دهند و با تعیین نیت مشخص، موقوفهای مشترک ایجاد کنند.
وی گفت: در این شیوه، نام واقفان، نیت وقف و نحوه هزینهکرد مشخص است و این ظرفیت میتواند زمینه حضور گستردهتر اقشار مختلف جامعه در امر وقف را فراهم کند.
اسکندری افزود: تجربه وقف مشارکتی در برخی استانها آغاز شده است و اگر موضوعات مورد نیاز به شکل دقیق و مشخص تعریف شود، امکان گسترش این شیوه در آینده وجود خواهد داشت.
سنت وقف از سیره پیامبر(ص) ریشه گرفته است
وی با تبریک میلاد پیامبر اکرم (ص) و امام جعفر صادق (ع) و گرامیداشت هفته وحدت، به پیشینه سنت وقف در اسلام اشاره کرد و گفت: تغییر زمان برگزاری هفته وقف از ایام رحلت پیامبر اکرم (ص) به ایام میلاد آن حضرت، فرصتی مناسبتر برای تبیین این فرهنگ ارزشمند فراهم کرده است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم افزود: پیامبر گرامی اسلام (ص) از نخستین واقفان در اسلام به شمار میروند و سنت وقف ریشهای عمیق در سیره پیامبر اکرم (ص) و اهلبیت (ع) دارد.
وی با اشاره به برخی روایات تاریخی ادامه داد: پس از شکلگیری این سنت در دوران پیامبر اکرم (ص)، امیرالمؤمنین علی (ع) نیز موقوفات متعددی ایجاد کردند و بخشی از آثار این موقوفات تاریخی همچنان شناخته شده است.
اسکندری با اشاره به سیره حضرت فاطمه زهرا (س) و امام حسن مجتبی (ع) گفت: در تاریخ، نمونههایی از موقوفات این بزرگواران نیز ثبت شده که درآمد آنها در مسیر خدمت به مردم و رسیدگی به نیازمندان و مسافران هزینه میشد.
وی تأکید کرد: تداوم فرهنگ وقف در طول تاریخ، نتیجه تأسی مردم، علما و خیران از این سیره ارزشمند بوده و همین نگاه موجب شکلگیری موقوفات فراوانی در کشور شده است.
تلاش برای احیای موقوفات خارج شده از چرخه وقف
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت برخی موقوفات در دوران پیش از انقلاب اسلامی اشاره کرد و اظهار داشت: در گذشته به بخشی از موقوفات آسیب وارد شد و برخی از آنها از مسیر اصلی وقف خارج شدند.
وی افزود: بهویژه در جریان اجرای اصلاحات ارضی، بخشی از اراضی موقوفه با مشکلاتی مواجه شد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز تلاشهایی برای بازگرداندن این اموال به وضعیت اصلی خود صورت گرفت.
اسکندری ادامه داد: با فتوای امام خمینی (ره)، بخش قابل توجهی از موقوفات به وضعیت پیشین بازگشت، اما همچنان مواردی وجود دارد که لازم است وضعیت آنها بررسی و پیگیری شود.
وی گفت: یکی از اقدامات در دست انجام، شناسایی موقوفاتی است که در گذشته از چرخه وقف خارج شدهاند تا زمینه بازگشت آنها فراهم شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم افزود: این موضوع در استانهای مختلف کشور با شدت و میزان متفاوتی وجود داشته و امیدواریم روند شناسایی و پیگیری این موقوفات به شکل کامل دنبال شود.
اوقاف قم برای بیابانزدایی اعلام آمادگی کرد
اسکندری در ادامه به برخی برنامههای سرمایهگذاری و عامالمنفعه ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان قم اشاره کرد و گفت: یکی از طرحهای مهم در دست اقدام، اجرای برنامه بیابانزدایی در اراضی اطراف قم است.
وی افزود: برای سرمایهگذاری و اجرای این طرح در حدود دو هزار هکتار از اراضی اطراف قم اعلام آمادگی شده و مقدمات لازم برای آغاز کار نیز در حال پیگیری است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم اظهار کرد: هدف از اجرای این طرح، کاشت درخت و انجام اقدامات بیابانزدایی برای کاهش شدت ریزگردها و گردوغبارهای ناشی از کانونهای اطراف استان است.
وی ادامه داد: آثار این کانونهای گردوغبار محدود به قم نیست و مناطق و استانهای اطراف از جمله اراک نیز میتوانند تحت تأثیر این پدیده قرار گیرند.
اسکندری با بیان اینکه اجرای این طرح نیازمند تأمین هزینههای قابل توجه است، گفت: امیدواریم اجرای آن از سال جاری آغاز شود و به صورت مرحلهای ادامه یابد و مسئولان مرتبط نیز در پیشبرد این طرح عامالمنفعه همکاری کنند.
اردوگاه دانشآموزی در فردو پیگیری میشود
وی از برنامهریزی برای ایجاد اردوگاه دانشآموزی و دانشجویی در منطقه فردو نیز خبر داد و اظهار کرد: ایجاد فضایی مناسب برای استفاده جوانان و دانشآموزان از جمله موضوعاتی است که در دستور کار قرار گرفته است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم افزود: در مجاورت یکی از امامزادگان منطقه فردو، زمینی موقوفه با وسعت حدود ۱۱۰ هکتار وجود دارد که در حال بررسی میزان امکان اختصاص بخشی از آن برای احداث اردوگاه هستیم.
وی ادامه داد: تأمین زیرساختهایی مانند آب، برق و گاز از جمله مسائل پیش روی اجرای این طرح است که رایزنیهایی برای رفع آنها انجام شده و مسئولان نیز آمادگی خود را برای همکاری اعلام کردهاند.
اسکندری همچنین از وجود طرحهایی در حوزه کشاورزی و دیگر بخشها خبر داد و گفت: برنامههایی در این زمینه در دست بررسی و پیگیری است که امیدواریم در آینده امکان اجرای آنها فراهم شود.
وی افزود: تلاش شده است تا از ظرفیت سرمایهگذاری و موقوفات به گونهای استفاده شود که منافع حاصل از آن در نهایت به عموم مردم بازگردد.
هزاران متر زمین وقفی در خدمت مردم است
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم با ارائه آماری از بخشی از موقوفات مورد استفاده در حوزههای مختلف اظهار کرد: بیش از دو هزار مترمربع از زمینهای موقوفه در شهر قم به فضای سبز اختصاص یافته است.
وی افزود: بیش از ۱۲۹ هزار مترمربع از موقوفات نیز در اختیار دستگاههای اداری قرار دارد و در بخش بهداشت و درمان نیز ۲۲ مورد با مجموع مساحت بیش از ۴۳ هزار مترمربع مورد استفاده قرار گرفته است.
اسکندری ادامه داد: همچنین ۱۲۳ رقبه موقوفه در اختیار آموزش و پرورش قرار دارد که نشاندهنده گستره خدمات و ظرفیتهای موقوفات در بخشهای مختلف اجتماعی و عمومی است.
وی با اشاره به عملکرد سالهای اخیر ادارهکل اوقاف قم گفت: با همراهی مردم، در حوزههای مختلف از جمله سرمایهگذاری اقدامات متعددی انجام شده و تلاش بر این بوده است که درآمد و منافع حاصل از این فعالیتها در مسیر خدمترسانی عمومی قرار گیرد.
طرح نیروگاه خورشیدی همچنان در دستور کار است
اسکندری در پایان به طرح استفاده از پنلهای خورشیدی اشاره کرد و اظهار داشت: برای اجرای این طرح از سال گذشته آمادگی وجود داشت، اما بروز برخی مسائل موجب تأخیر در اجرای آن شد.
وی افزود: یکی از موضوعات مربوط به سند زمین بوده که گرهای در مسیر اجرای طرح ایجاد کرده و امیدواریم این مسئله به زودی برطرف شود.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان قم ادامه داد: بخشی از ظرفیت تولید برق خورشیدی در قم نیز پیشتر از طریق صدور مجوز در اختیار مجموعههایی قرار گرفته که هنوز عملیات اجرایی را آغاز نکردهاند.
وی گفت: مقرر شده در صورتی که دارندگان این مجوزها قصد اجرای طرح نداشته باشند، ظرفیت و امتیاز مربوطه در اختیار مجموعه اوقاف قرار گیرد تا امکان استفاده از آن برای اجرای طرح تولید برق از طریق پنلهای خورشیدی فراهم شود.
