معاون ارتباطات بین‌الملل دفتر مقام معظم رهبری(مدظله‌العالی)، با تأکید بر ضرورت ماندگار کردن حماسه تشییع و وداع با رهبر شهید در قالب ادبیات و هنر، گفت: نباید تنها «به رهبر شهید» نگاه کنیم، بلکه باید «با رهبر شهید» نیز نگاه کنیم و با تبدیل «حماسه وداع» به «پیمان وفا»، آرمان‌ها و افق دید ایشان را در قالب ادبیات و هنر نهادینه و جاودانه سازیم.
آیین پایانی و تقدیر از برگزیدگان فراخوان «حماسه وداع» با عنوان «از دل‌های داغدار تا قلم‌های ماندگار»، همراه با رونمایی از کتاب «حماسه وداع»، به همت کانون نویسندگان قم و دانشگاه طلوع مهر برگزار شد.
در این آیین که با حضور حجت الاسلام والمسلمین دکتر بنایی رئیس دانشگاه طلوع مهر و کانون نویسندگان قم، جمعی از نویسندگان، شاعران، فرهیختگان، صاحبان قلم و فعالان فرهنگی برگزار شد، از برگزیدگان فراخوان «حماسه وداع» تقدیر و کتاب حماسه وداع نیز رونمایی شد.
آیت‌الله محسن قمی معاون محترم ارتباطات بین‌الملل دفتر مقام معظم رهبری، در این مراسم با قدردانی از برگزارکنندگان این آیین و صاحبان قلم و اندیشه، بر اهمیت برگزاری چنین محافل فرهنگی و ادبی تأکید کرد و گفت: جامعه ما بیش از هر زمان دیگری به این جلسات نیاز دارد و صاحبان قلم و اندیشه با قلم و درایت خود می‌توانند در مدیریت فضای عمومی و فرهنگی جامعه نقش‌آفرین باشند.
ادبیات؛ زبان مشترک ملت‌ها
آیت‌الله قمی در ادامه با اشاره به نقش ادبیات در ارتباط میان ملت‌ها و انتقال مفاهیم فرهنگی، خاطره‌ای از نخستین دیدار ولادیمیر پوتین با رهبر انقلاب را نقل کرد و گفت: همه انتظار داشتند در این دیدار درباره موضوعاتی مانند مبارزه با غرب، حذف دلار، مسائل اقتصادی و مقابله با نظام تک‌قطبی سخن گفته شود، اما رهبر انقلاب سخنان خود را با موضوعی ادبی آغاز کردند.
وی افزود: رهبر انقلاب در آن دیدار درباره تولستوی و توصیف مقاومت مردم سن‌پترزبورگ در آثار این نویسنده سخن گفتند و با اشاره به قلم و هنر ادبی او، فضای آن مقاومت را برای مخاطب ترسیم کردند.
معاون ارتباطات بین‌الملل دفتر مقام معظم رهبری تصریح کرد: این موضوع نشان می‌دهد که ادبیات و فرهنگ حتی در مهم‌ترین دیدارهای سیاسی نیز می‌تواند نقش‌آفرین باشد و زمینه ارتباط عمیق میان ملت‌ها و فرهنگ‌ها را فراهم کند.
«حماسه وداع»؛ روایتی از یک حماسه تاریخی
آیت‌الله قمی با اشاره به کتاب «حماسه وداع» اظهار کرد: عنوان این کتاب، عنوان بسیار مناسبی است؛ زیرا آنچه در تشییع، وداع و تدفین رهبر شهید اتفاق افتاد، حقیقتاً یک حماسه بود؛ حماسه‌ای که جلوه‌های آن نه‌تنها در داخل ایران، بلکه در کشورهای مختلف نیز مشاهده شد.
وی با اشاره به بازتاب این رویداد در کشورهای مختلف افزود: در کشورهای مختلف اسلامی، مردم به شکل‌های گوناگون نسبت به شهادت رهبر شهید واکنش نشان دادند و مراسم مختلفی برای بزرگداشت ایشان برگزار شد.
نماینده مجلس خبرگان رهبری با اشاره به نمونه‌هایی از این واکنش‌ها در کشورهای مختلف، به برگزاری نمازهای غیابی در هندوستان و نتایج برخی نظرسنجی‌ها در کشورهای اسلامی اشاره کرد و گفت: در کشورهایی مانند اندونزی و پاکستان نیز بخش قابل توجهی از مردم، همدلی خود را با رهبر شهید و مخالفت خود را با حمله آمریکا به ایران اعلام کرده‌اند.
وی همچنین به حماسه تشییع در عراق اشاره کرد و گفت: آنچه در نجف و کربلا اتفاق افتاد، از نظر گستردگی حضور مردم کم‌نظیر بود و اقشار مختلف مردم در آن حضور داشتند.
آیت‌الله محسن قمی ادامه داد: شیعه، سنی، ایزدی، صابئی و اقشار مختلف اجتماعی در این مراسم حضور پیدا کردند و این حضور نشان‌دهنده عمق پیوند عاطفی مردم منطقه با رهبر شهید بود.
وی با نقل خاطراتی از حضور مردم عراق در مراسم تشییع افزود: برخی از مردم عراق تأکید داشتند که ایشان را صرفاً یک مهمان نمی‌دانند، بلکه او را عضوی از خانواده، عشیره و قبیله خود می‌دانند و به همین دلیل برای تشییع ایشان حضور پیدا کرده‌اند.
حماسه بدون ادبیات و هنر ماندگار نمی‌شود
معاون ارتباطات بین‌الملل دفتر مقام معظم رهبری با تأکید بر ضرورت ثبت و ماندگار کردن این حماسه در قالب هنر و ادبیات اظهار کرد: اگر این حماسه وارد قالب ادبیات و هنر نشود، به مرور زمان سرد می‌شود و ممکن است از حافظه جامعه فاصله بگیرد.
وی افزود: کاری که شاعران، نویسندگان و هنرمندان در قالب شعر، داستان، داستانک و دیگر آثار ادبی و هنری انجام داده‌اند، بسیار ارزشمند است؛ اما این حرکت نباید متوقف شود.
آیت‌الله محسن قمی با تأکید بر ضرورت توجه به آرمان‌های رهبر شهید گفت: ما نباید فقط «به رهبر شهید» نگاه کنیم، بلکه باید «با رهبر شهید» نیز نگاه کنیم؛ یعنی افق دید، آرمان‌ها و اندیشه‌های ایشان را در نظر بگیریم و آنها را در قالب ادبیات و هنر برای نسل‌های آینده ماندگار کنیم.
از «حماسه وداع» تا «پیمان وفا»
وی با اشاره به کتاب «حماسه وداع» پیشنهاد کرد در ادامه این حرکت فرهنگی، مجموعه‌ای با موضوع استمرار راه و آرمان‌های رهبر شهید تولید شود و عنوان «پیمان وفا» را به‌عنوان پیشنهادی برای ادامه این مسیر مطرح کرد.
آیت‌الله قمی گفت: در کنار «حماسه وداع» باید به این موضوع فکر کنیم که برای استمرار راه این عزیز چه باید کرد.
وی با طرح این پرسش که چگونه می‌توان شور ایجادشده در جامعه را به شعور و سپس به کنش اجتماعی تبدیل کرد، اظهار داشت: چگونه می‌توانیم این گریه‌ها، اشک‌ها و تمایلات قلبی مردم را به کنش‌های اجتماعی نهادینه و استوار تبدیل کنیم؟
عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: باید بتوانیم گزارش‌ها را به تحلیل، تحلیل‌ها را به تصمیم و تصمیم‌ها را به نهاد تبدیل کنیم تا هم یاد رهبر شهید و هم آرمان‌های ایشان در جامعه ماندگار شود.
چهار مرحله برای نهادینه‌سازی فرهنگ از نگاه رهبر شهید
آیت‌الله قمی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به دیدگاه رهبر شهید درباره چگونگی نهادینه‌سازی یک فرهنگ در جامعه گفت: رهبر شهید معتقد بود برای اینکه یک امر فرهنگی در جامعه محقق و نهادینه شود، باید چهار مرحله «واژه‌سازی، مطالبه‌سازی، نهادسازی و جامعه‌سازی» طی شود.
وی افزود: در مرحله نخست باید واژه‌ها و مفاهیم محوری مشخص شوند؛ مفاهیمی همچون عدالت، معنویت، کرامت انسان، تمدن اسلامی، عقلانیت و کرامت زنان؛ موضوعاتی که رهبر شهید بر آنها تأکید ویژه داشت.
معاون ارتباطات بین‌الملل دفتر مقام معظم رهبری ادامه داد: در مرحله دوم، این مفاهیم باید از طریق شعر، دکلمه، کلیپ، سخنرانی، منبر، مقاله، کتاب، کتاب درسی، میزگرد و دیگر ابزارهای فرهنگی، به مطالبه عمومی در جامعه ملی و بین‌المللی تبدیل شوند.
وی با اشاره به مرحله سوم اظهار کرد: پس از واژه‌سازی و مطالبه‌سازی، نوبت به نهادسازی می‌رسد؛ یعنی باید متناسب با این آرمان‌ها، نهادهایی برای تحقق عدالت، گسترش معنویت، دفاع از کرامت انسان و دیگر ارزش‌های موردنظر شکل بگیرد.
آیت‌الله قمی مرحله چهارم را «جامعه‌سازی» عنوان کرد و افزود: در این مرحله، مفاهیم و آرمان‌های موردنظر باید از سطح واژه، مطالبه و نهاد فراتر رفته و در متن زندگی و ساختار جامعه تحقق پیدا کنند.
وی تأکید کرد: اگر می‌خواهیم راه و آرمان‌های رهبر شهید ماندگار شود، باید این مراحل را دنبال کنیم و از ظرفیت جامعه فرهنگی، صاحبان قلم و هنرمندان برای تحقق آن بهره بگیریم.
استفاده از فرصت حماسی برای ماندگار کردن آرمان‌ها
معاون ارتباطات بین‌الملل دفتر مقام معظم رهبری در پایان با تأکید بر ضرورت استفاده از فضای ایجادشده پس از این حماسه گفت: درخواست من از این جامعه فرهیخته این است که تا پیش از آنکه این فضای گرم و حماسی به سردی بگراید، از این فرصت برای اجرای مراحل بعدی و نهادینه کردن آرمان‌های رهبر شهید استفاده کنیم.
وی با قدردانی از برگزار کنندگان آیین پایانی فراخوان «حماسه وداع»، از همه شاعران، نویسندگان، داستان‌نویسان و فعالان فرهنگی که در این فراخوان مشارکت کردند، تشکر کرد و بر استمرار این حرکت فرهنگی و ادبی تأکید کرد.
در پایان این آیین، از برگزیدگان فراخوان «حماسه وداع» تقدیر و از کتاب «حماسه وداع» رونمایی شد.
