ندای قم / سید مرتضی منافی ؛ قائم‌مقام حوزه‌های علمیه کشور گفت: مدرسه فیضیه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز علمی، تاریخی و حوزوی، نیازمند مرمت و ساماندهی جدی است و با توجه به وابستگی این مدرسه به حوزه علمیه و امکان اختصاص بودجه‌های عمرانی، باید روند حفظ، مرمت و احیای آن با جدیت دنبال شود.
به گزارش ندای قم ،حجت الاسلام حمید ملکی در جلسه بررسی وضعیت مدرسه فیضیه قم با اشاره به اهمیت مدرسه فیضیه و دارالشفا، اظهار کرد: وضعیت این دو مدرسه طی سال‌های اخیر مورد توجه و دغدغه مراجع بزرگ و علما بوده است و بر ضرورت ساماندهی و احیای جایگاه این مجموعه‌ها تأکید شده است، چراکه فیضیه و دارالشفا از مراکز مهم علمی حوزه و از کانون‌های جهان تشیع هستند و باید متناسب با این جایگاه مورد توجه قرار گیرند.
وی با بیان اینکه در سال‌های گذشته جلساتی با حضور مسئولان و مجموعه‌های مرتبط برگزار شد تا عوامل مختلف کاهش رونق فیضیه و دارالشفا بررسی شود، افزود: در این جلسات موضوعاتی همچون وضعیت ساختمان‌ها و امکانات، رفت‌وآمد استادان و طلاب، شرایط پیرامونی مدارس و همچنین مسائل مرتبط با دسترسی به این محدوده مورد بررسی قرار گرفت و برای هر بخش راهکارهایی مطرح شد.
قائم‌مقام حوزه‌های علمیه کشور با تأکید بر ضرورت رونق فضای علمی و حوزوی اطراف حرم مطهر حضرت معصومه(س)، گفت: در شهرهایی مانند نجف، رفت‌وآمد علما و طلاب در اطراف حرم‌های مطهر بخشی از فضای طبیعی و هویت علمی آن منطقه است. در قم نیز باید زمینه‌ای فراهم شود که علما، استادان و طلاب حضور و رفت‌وآمد بیشتری در اطراف حرم و مدارس فیضیه و دارالشفا داشته باشند و این محدوده دوباره رونق علمی و حوزوی خود را پیدا کند.
ملکی با اشاره به موضوع تسهیل رفت‌وآمد به فیضیه و دارالشفا اظهار کرد: در جلسات گذشته موضوع افزایش خودروهای برقی و همچنین تسهیل استفاده استادان و طلاب از ظرفیت پارکینگ‌ها مطرح شد و این موضوع به شهردار قم نیز منتقل شده است و ایشان نیز دستورهای لازم را در این زمینه صادر کرده‌اند و امیدواریم با ادامه این اقدامات، دسترسی به فیضیه و دارالشفا برای استادان و طلاب تسهیل شود.
وی خاطرنشان کرد: به‌خصوص در ساعات اوج برگزاری درس‌های حوزه، افزایش تعداد خودروهای برقی می‌تواند نقش مؤثری در تسهیل رفت‌وآمد داشته باشد.
قائم‌مقام حوزه‌های علمیه کشور ادامه داد: بخشی از مصوبات و پیگیری‌های انجام‌شده در سال‌های گذشته به مرحله اجرا رسیده و انتظار می‌رود سایر موارد نیز با جدیت دنبال شود. موضوع تسهیل دسترسی و رفت‌وآمد، در کنار ساماندهی فضای پیرامونی، می‌تواند به بازگشت رونق به فیضیه و دارالشفا کمک کند و زمینه حضور بیشتر استادان و طلاب را در این مجموعه فراهم سازد.
ملکی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت عمرانی این مدارس، گفت: فیضیه و دارالشفا از نظر ساختمانی نیز نیازمند توجه جدی هستند، اما درباره فیضیه این موضوع اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه این مدرسه دارای قدمت و آثار تاریخی و علمی ارزشمندی است و در سال‌های گذشته آن‌گونه که باید از آن نگهداری نشده و بخش‌هایی از آن در معرض فرسودگی قرار گرفته است. بنابراین نباید اجازه داد روند فرسودگی ادامه پیدا کند و لازم است مرمت و ساماندهی آن با جدیت و سرعت بیشتری دنبال شود.
وی تعیین تکلیف وضعیت فیضیه و دارالشفا در ساختار حوزه علمیه را مورد توجه قرارداد و خاطرنشان کرد: پس از بررسی‌ها و پیگیری‌های انجام‌شده مشخص شد که فیضیه و دارالشفا در زمره مدارس وابسته به حوزه علمیه قرار دارند و این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ چراکه با قرار گرفتن این مدارس در مجموعه مدارس وابسته، امکان اختصاص بودجه‌های عمرانی و اعتبارات مشخص برای نگهداری، مرمت و ساماندهی آنها فراهم می‌شود و فیضیه دیگر از نظر مسئولیت و تأمین منابع، مجموعه‌ای بدون متولی تلقی نخواهد شد.
قائم‌مقام حوزه‌های علمیه کشور در پایان تأکید کرد: اکنون که وضعیت این مدارس از نظر وابستگی به حوزه مشخص شده و امکان استفاده از بودجه‌های عمرانی برای آنها وجود دارد، باید از این فرصت برای حفظ و احیای فیضیه استفاده کرد. فیضیه تنها یک ساختمان نیست، بلکه بخشی از تاریخ علمی و هویت حوزه علمیه و جهان تشیع است و لازم است همه مجموعه‌های مرتبط با علاقه و جدیت در احیای جایگاه علمی، عمرانی و اجتماعی آن سهیم باشند.
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری قم :
مرمت مدرسه فیضیه نیازمند نگاه ملی در تأمین اعتبارات است
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری قم نیز دراین جلسه گفت: با توجه به جایگاه تاریخی و فرهنگی مدرسه فیضیه و نقش این بنا در تاریخ معاصر کشور، ضروری است تأمین اعتبارات مورد نیاز برای مرمت و حفاظت از آن با نگاه ملی دنبال شود و ظرفیت دستگاه‌های مختلف برای تحقق این هدف به کار گرفته شود.
خسرو سامری اظهار کرد: با توجه به جایگاه ویژه مدرسه فیضیه، باید از ظرفیت‌های موجود در استان برای حمایت از روند مرمت و احیای این بنای ارزشمند استفاده کرد و منابع موجود به شکلی هدفمند در مسیر اجرای اقدامات ضروری قرار گیرد.
وی با اشاره به ظرفیت‌های مدیریت حوزه‌های علمیه استان افزود: با هماهنگی مجموعه‌های مرتبط می‌توان بخشی از منابع موجود را به سمت مدرسه فیضیه هدایت کرد تا روند اجرای اقدامات مرمتی با قدرت بیشتری دنبال شود و بخشی از نیازهای این پروژه پاسخ داده شود.
داشته باشد و لازم است از این تجربه و توان کارشناسی در مدرسه فیضیه نیز بهره گرفته شود.
سامری با تأکید بر ضرورت حضور و نظارت مستمر کارشناسان متخصص در فرآیند مرمت مدرسه فیضیه تصریح کرد: این بنا به دلیل ویژگی‌های معماری و تاریخی خود نیازمند یک روند کارشناسی منسجم و مستمر است تا اقدامات مرمتی با دقت و بر اساس اصول فنی انجام شود و مسیر حفاظت از بنا در بلندمدت نیز تضمین شود.
آمادگی شهرداری قم برای ساماندهی مدرسه فیضیه
شهردار قم نیز دراین جلسه گفت: شهرداری با توجه به جایگاه تاریخی، فرهنگی و علمی مدرسه فیضیه، آمادگی دارد با استفاده از ظرفیت‌های مدیریت شهری، اقدامات لازم برای ساماندهی این مجموعه را آغاز کند و در مسیر حفاظت و نگهداری از این میراث ارزشمند نقش‌آفرینی داشته باشد.
دکتر فرامرز عظیمی با اشاره به جایگاه تاریخی و فرهنگی حوزه علمیه قم و مدرسه فیضیه اظهار داشت: این مجموعه تاریخی، میراث ارزشمندی است که از گذشتگان به ما رسیده و امروز نیز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز علمی و فکری جهان تشیع، جایگاهی ویژه دارد؛ بنابراین در کنار مرمت کالبدی، باید به نقش و جایگاه آن در حیات فرهنگی شهر قم نیز توجه شود.
وی با تأکید بر مسئولیت مدیریت شهری در قبال حفاظت و نگهداری از میراث ارزشمند شهر قم افزود: مدرسه فیضیه متعلق به قم، کشور و نظام فرهنگی ماست و شهرداری قم آمادگی دارد در چارچوب وظایف و ظرفیت‌های خود، برای ساماندهی و حفاظت از این مجموعه نقش‌آفرینی کند.
شهردار قم با بیان اینکه برای آغاز اقدامات، شهرداری منتظر تأمین اعتبار از سایر دستگاه‌ها نخواهد ماند، تصریح کرد: در صورت انجام هماهنگی‌های لازم و اخذ مجوزهای مرتبط، شخصاً موضوع را پیگیری کرده و اجازه نمی‌دهیم کار متوقف بماند؛ شهرداری آماده است با استفاده از ظرفیت‌های موجود، عملیات اولیه را آغاز کند.
عظیمی ادامه داد: برای شروع کار، اعتبار اولیه‌ای در نظر گرفته خواهد شد و این موضوع در برنامه‌های آتی مدیریت شهری نیز دنبال می‌شود تا اقدامات ساماندهی مدرسه فیضیه به یک اقدام مقطعی محدود نشود و استمرار داشته باشد.
وی با اشاره به ظرفیت سازمان‌های تخصصی شهرداری قم اظهار کرد: سازمان بهسازی، نوسازی و زیباسازی اطراف حرم مطهر می‌تواند در این زمینه ورود کند و با توجه به تجربه و توان اجرایی خود، بخشی از اقدامات مورد نیاز را بر عهده بگیرد.
شهردار قم همچنین بر ضرورت تقسیم کار میان دستگاه‌های متولی تأکید کرد و گفت: لازم است وظایف هر یک از مجموعه‌ها به‌صورت مشخص تعیین شود تا اقدامات موازی انجام نشود و هر دستگاه بر اساس مسئولیت و توان خود بخشی از مسیر حفاظت و ساماندهی این بنای ارزشمند را دنبال کند.
مدرسه فیضیه قم باید به‌عنوان یک نقطه زنده فرهنگی احیا شود
رئیس مرکز ثبت، حفظ و احیای میراث‌فرهنگی و طبیعی وزارت میراث فرهنگی نیز دراین جلسه گفت: مدرسه فیضیه قم از مهم‌ترین نمادهای فرهنگی و تاریخی کشور است و باید در کنار حفاظت و مرمت کالبدی، با توجه به ظرفیت‌های معنوی و میراث ناملموس آن، به‌عنوان یک نقطه زنده فرهنگی احیا و زمینه انتقال مفاهیم و ارزش‌های تاریخی آن به نسل‌های جدید فراهم شود.
علیرضا اظهار کرد: مدرسه فیضیه یکی از مهم‌ترین نمادهای فرهنگی و تاریخی کشور و از جمله مکان‌هایی است که با تحولات فرهنگی و اجتماعی معاصر و شکل‌گیری انقلاب اسلامی پیوندی عمیق دارد و از این منظر، حفاظت و احیای آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
وی با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به ابعاد کالبدی و معنوی این بنا افزود: در کنار مرمت و ساماندهی فیزیکی مدرسه فیضیه، باید به ظرفیت‌های میراث ناملموس و معنوی آن نیز توجه جدی شود تا این مکان تاریخی بتواند نقش خود را در انتقال مفاهیم فرهنگی و تاریخی به نسل‌های جدید ایفا کند.
رئیس مرکز ثبت، حفظ و احیای میراث‌فرهنگی و طبیعی ادامه داد: رویکرد ما این است که بناهای تاریخی و فرهنگی مهم، صرفاً به عنوان بناهایی متعلق به گذشته دیده نشوند، بلکه به عنوان نقاط زنده و فعال فرهنگی مورد حفاظت و بهره‌برداری قرار گیرند؛ مدرسه فیضیه نیز از جمله مکان‌هایی است که جایگاه آن در هویت فرهنگی انقلاب اسلامی، ضرورت چنین نگاهی را دوچندان می‌کند.
ایزدی با اشاره به شرایط فنی و اقلیمی بنا تصریح کرد: در بازدیدها و بررسی‌های انجام‌شده، برخی مسائل از جمله موضوعات مرتبط با رطوبت و وضعیت بخش‌هایی از سازه و پی بنا مورد توجه قرار گرفته که لازم است در فرآیند مرمت با دقت و بر اساس مطالعات کارشناسی مورد بررسی و پایش قرار گیرد.
وی بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت مشاوران متخصص در فرآیند حفاظت و مرمت مدرسه فیضیه تأکید کرد و گفت: رفتار بناهای تاریخی، به‌ویژه بناهایی با پیشینه ارزشمند، باید به صورت مستمر مورد مطالعه و پایش قرار گیرد تا اقدامات مرمتی بر مبنای شناخت دقیق از بنا انجام شود و از تصمیم‌های مقطعی و آزمون و خطا جلوگیری شود.
رئیس مرکز ثبت، حفظ و احیای میراث‌فرهنگی و طبیعی همچنین خواستار توجه به مجموعه تأسیسات و زیرساخت‌های مورد نیاز بنا در کنار اقدامات مرمتی شد و افزود: برنامه حفاظت از مدرسه فیضیه باید جامع باشد و موضوعات فنی و تأسیساتی نیز در چارچوب یک طرح کارشناسی و هماهنگ مورد توجه قرار گیرد.
ایزدی با تأکید بر اینکه ظرفیت اعتباری استان به تنهایی پاسخگوی نیازهای چنین پروژه‌ای نیست، اظهار کرد: مدرسه فیضیه به دلیل جایگاه تاریخی، فرهنگی و ملی خود نیازمند نگاه ملی است و ضروری است ظرفیت‌های دستگاه‌های ملی، نمایندگان مجلس، خیرین و سایر مجموعه‌های مرتبط برای حفاظت و احیای این اثر ارزشمند به کار گرفته شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تمام ظرفیت در مسیر حفاظت از مدرسه فیضیه و صیانت از ارزش‌های تاریخی و فرهنگی آن همکاری خواهد کرد و هدف این است که ضمن انجام اقدامات ضروری برای مرمت بنا، زمینه‌ای فراهم شود تا حفاظت و پایش آن در یک مسیر اصولی و بلندمدت دنبال شود.
