ندای قم / یادداشت / عباس جعفری / پژوهشگر حوزه حکمرانی؛ در تاریخ سیاسی ملتها، لحظاتی هست که از سطح یک رویداد گذر میکند و به نقطه عطفی تمدنی بدل میشود. روز جهانی قدس ۲۲ اسفند ۱۴۰۴ از همین جنس بود. روزی که امت ایران، در میانه جنگ رمضان و زیر سایه تهدیدهای مستقیم رژیم صهیونیستی و ایالات متحده، با شکوه ایمان و بصیرت ملی به خیابانها آمدند و صحنههایی آفریدند که هم در ادبیات مقاومت و هم در حافظه تاریخی جنبشهای مردمی جهان ماندگار شد.
در حالیکه رسانههای معاند تمام توان خود را بر ایجاد فضای ترس در میان مردم و القای ناکامی نظام در سازماندهی راهپیمایی قدس متمرکز کرده بودند، تهران و شهرهای ایران شاهد حضور میلیونی مردم در برابر تهدیدات آشکار امنیتی بودند. حتی انفجارها و حملات تروریستی حین برگزاری نتوانست ارادههای مردمی را تضعیف کند، بلکه همان تهدیدها به میدان ایثار و استقامت منجر شد و چهره حقیقی جامعه انقلابی ایران را آشکار ساخت تا تحلیلگران مستقل در رسانههای بینالمللی اذعان کنند که چنین حضوری، کنشی ژئوپلیتیکی در شرایط تهدید و نشانهای از سرمایه اجتماعی نادر در جهان برای جمهوری اسلامی ایران است.
از منظر روابط بینالملل، این راهپیمایی همانند حرکت مدنی تظاهرات های سال های اخیر ایران نبود. این حضور توانست معادله بازدارندگی جدیدی را در متن جنگ رمضان و در برابر فراخوانهای اپوزیسیون ترسیم کند. مشارکت گسترده مردمی در واقع، پاسخ نرم و اجتماعی به تهاجم سخت دشمنان بود، تجلی مفهوم قدرت ترکیبی مردمپایه که امروزه در نظریههای مقاومت بهعنوان مکمل قدرت نظامی شناخته میشود.
روزقدس ۱۴۰۴ نشان داد که جمهوری اسلامی تنها با موشکهایش بازدارنده نیست، بلکه با اراده آگاهانه امت خویش نیز توان تغییر موازنه منطقهای را دارد. امتی که در پاسخ به نخستین ندای امام خویش، بیعتی از جنس جان و ایمان بست. بیعتی که نه در گذر زمان، که در جوهره تاریخ، جاودانه شد.
از نگاه علوم سیاسی، این حضور جمعی مردم ایران نشان داد که نه تنها تزلزلی در مشروعیت اجتماعی نظام در شرایط بحرانی مشاهده نمیشود، بلکه این مشروعیت بهطرز چشمگیری تقویت نیز شده است.
معنای تمدنی قدس امسال، روایت بازتعریف امت اسلامی در عصر رسانههای جهانی بود. جهانی که با تصویرسازی وارونه میکوشید مقاومت را افراط و انفعال را عقلانیت بنامد، در برابر دوربینها شکست خورد. زیرا میلیونها ایرانی معنای عقلانیت تحمیلی دشمنان را در قالب ایستادگی آگاهانه دوباره ترجمه کردند.
این حضور، پیامی آشکار بازگشت به هویت اصیل انسانی و دینی برای همه آزادگان جهان داشت. الگویی که به روشنی میتواند دستورکار تازهای برای نظام بینالملل پساغربی ترسیم کند، چنانکه حتی به اعتراف خود رهبران اروپایی، گسترش چنین بیداری در میان ملتهایشان آنان را سخت نگران ساخته است.
۲۲ اسفند ۱۴۰۴، در تاریخ معاصر بهعنوان روز ایستادگی آگاهانه در برابر مرگ و انتخاب زندگی عزتمندانه ثبت خواهد شد. ملت ایران در میانه جنگ رمضان، با صدای بلند اعلام کرد که امنیت و ایمان را میتوان در صحنهای واحد معنا کرد.
این حضور، برتمامی توطئهها و محاسبات دشمنان و وطنفروشان خطی سرخ از ایمان کشید و آفتاب مرحلهای نو از حیات سیاسی ایران اسلامی را برآورد. مرحلهای که در آن، ایرانیان غیور خود را پیشقراولان جغرافیای مقاومت جهانی میدانند.
