رونمایی از لوح ثبت ملی «موسیقی آیینی تاسوعا وعاشورای قم»

ثبت ملی «موسیقی آیینی تاسوعا و عاشورای قم» به‌عنوان میراث فرهنگی ناملموس ملی، به مناسبت هفته میراث‌فرهنگی در قم رونمایی شد.
به گزارش ندای قم، مراسم رونمایی از ثبت ملی «موسیقی آیینی تاسوعا و عاشورای قم» روز پنجشنبه با حضور علی دارابی قائم‌مقام وزیر میراث فرهنگی و اکبر بهنام‌جو استاندار قم، در نشست هم‌اندیشی فعالان میراث فرهنگی در سالن ابریشم اتاق بازرگانی استان قم برگزار شد.
این اثر با شماره ثبت ۱۴۵ در تاریخ ۱۶ اسفند ۱۴۰۲ در فهرست میراث ناملموس ملی کشور ثبت شده است.
بر اساس مستندات ارائه‌ شده، اساس این آیین از دوران دیلمیان آل‌بویه و تعطیلی بازار بغداد آغاز شده و به مرور به یک آیین موسیقایی تکامل یافته است؛ این آیین موسیقایی که اکنون در قم اجرا می‌شود، به سبب آمیختگی با فن موسیقایی و آهنگ‌سازی با گویش قمی و ژانر اجرایی ویژه که ریشه در آواهای استروفیک کلیساهای رمانتیک آلمان دارد، شایسته ثبت و حفظ تشخیص داده شد.
بر اساس این گزارش، امید است با ثبت این اثر، گویش قمی که در حال فراموشی است حفظ شود و رسم فونتیک و موسیقایی آن زنده بماند؛ مترهای مرکب و ولید استروفیک به لحاظ آوایی با آوای گویش قمی موافق است.
این گزارش حاکی است: این آیین موسیقایی در شهر قم واقع در کویر مرکزی ایران اجرا می‌شود و مردمان این شهر از نخستین مهاجران آریایی فلات ایران بوده‌اند که بنا به کاوش‌های تپه قلی‌درویش، از هفت هزار سال قبل از میلاد به دلیل زمین حاصلخیز و رود پرآب در این مکان ساکن شده‌اند؛ واژه تاسوعا از ریشه «تسع» به معنی گشایش و عاشورا از «عشر» به مفهوم معاشرت است.
راه‌های پیشنهادی برای پاسداشت این آیین شامل معرفی گویش قمی به عنوان یکی از گویش‌های ایران، معرفی و تحلیل موسیقایی این آیین و تحلیل پیوند آن با گویش قمی، شرح تفصیلی آواشناسی گویش قمی و نیز شرح و نگارش مترهای موسیقی سه، پنج، هفت و یازده ضربی و تحلیل آنها بر اساس گویش قمی است.